Türkiye Cumhuriyeti

Odessa Başkonsolosluğu

Bilgi Notları

Ukrayna'da yabancıların oturma ve çalışma izinlerine ilişkin yasal düzenleme konusunda bilgi notu, 09.03.2009

Yabancıların oturma ve çalışma izinleri konusunda daha önce Ukrayna makamlarından alınan bilgiler vatandaşlarımıza duyurulmuştu. Bu kez, ek bilgi talebimize cevaben alınan yazıda yer alan unsurlar aşağıda aktarılmaktadır.

Ukrayna’da oturma / çalışma izni alma konusunda yetkili kurum OVIR’dir. Oturma ve çalışma izni konusunda OVIR ile doğrudan iletişim kurulması gerekmektedir. Ukrayna’da oturma / çalışma izni alma konusu, yabancılar ile Ukrayna kurumları arasında özel hukuk ilişkisi oluşturmaktadır. Aynı uygulama ülkemizde bakımından da geçerlidir. Ülkemizde bulunan Ukrayna vatandaşları dahil tüm yabancılar bu tür işlemlerini ilgili Türk makamları ile doğrudan yürütmek durumundadırlar.
Vatandaşlarımızın, bizzat, aracı firmalar veya hukuk danışmanları yardımı ile bu konuda OVIR’e başvurmaları ve Ukrayna’daki hukuki statülerini Ukrayna yasalarına uygun hale getirmeleri gerekmektedir.
 

Ukrayna’da yabancıların oturma ve çalışma izinlerine ilişkin yasal düzenlemeler hakkındaki bu bilgiler, vatandaşlarımıza yardımcı olunması amacıyla, Ukrayna makamlarından sağlanmıştır. Vatandaşlarımızın ek bilgi taleplerini ve oturma / çalışma izni başvurularını doğrudan OVIR’e iletmeleri gerekmektedir. Bu konularda Büyükelçiliğimiz’in ve Odesa Başkonsolosluğumuz’un yetki, görev ve sorumluluğu bulunmamaktadır.

Ukrayna makamlarından alınan yazının ilgili bölümleri:
Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun 29 Aralık 1995 tarih ve 1074 sayılı kararnamesi ile onaylanan Yabancı ve Vatansızların Ukrayna’ya Giriş ve Çıkışları, Ukrayna Üzerinden Transit Geçişlerine İlişkin Kuralların 19. maddesine uygun olarak pasaport belgelerinin kayıt işlemleri Devlet Sınır Koruma Servisi görevlileri tarafından yabancılar ve vatansızlar için sınır kapılarında gerçekleştirilmektedir.
Vatandaşlık, göç ve özel kişi kayıt makamı da (OVIR), Ukrayna’da 90 (Türkiye dahil vize uygulanan ülke vatandaşları) ve 180 (DTÖ üyesi ülkeler) günden fazla kalmaları gereken yabancı ve vatansızların Ukrayna’da kalış sürelerinin uzatma işlemini yapmaktadırlar. Yabancı ve vatansızların Ukrayna’da kalış sürelerinin uzatılmasına ilişkin genelge, Ukrayna İçişleri Bakanlığı’nın 01.12.2003 tarih ve 1456 sayılı kararnamesi ile onaylanmıştır (Ukrayna Adalet Bakanlığı’nda 18.12.2003 tarih ve 1180/8501 sayıyla kaydedilmiştir).
Bir yabancının veya vatansızın Ukrayna’da kalış süresinin uzatılması gereksiniminin ortaya çıkması halinde, bu kişi en geç kaydın bitmesine 3 gün kala Ukrayna’daki ikamet yerine ait OVIR’e başvurarak Ukrayna mevzuatı çerçevesinde talep edilen ve aşağıda kayıtlı belgeleri ibraz etmelidir:
1.         Davet eden tarafın bir özel kişi olması halinde:
Davet eden özel kişinin yazılı başvurusu. Bu başvuru, geçerli pasaport veya ikamet tezkeresi ibraz edilerek bizzat yapılmaktadır. Bu başvurunun noterce veya davet eden kişinin ikamet ettiği yerin yerleşim makamı başkanlığınca veya köy / kasaba belediye meclis başkanlığınca tasdikli olması gerekmektedir.
Davet eden tarafın bir tüzel kişi (şirket, vb.) olması halinde:
Tüzel kişiye ait bilgileri içeren antetli kağıtta yazılan başvuru (ilk başvuru sırasında davet eden özel kişinin devlet kaydının yapıldığını gösteren belgeler de sunulur). Yabancıya ve vatansıza tahsis edilen konutun davet eden tarafa ait olmaması halinde başvurunun ikamet edilecek otel müdürlüğünce veya yerleşim makamı başkanlığınca veya köy / kasaba belediye meclis başkanlığınca tasdikli olması gerekmektedir.
“R” tipi vizeyle (din görevlisi) gelen kişilerin kalış süresinin uzatımı sırasında dini örgütlerin başvuruları Ukrayna Din İşleri Devlet Komitesi veya yerel makamları tarafından onaylanır.
2.         Şahsen veya davet eden özel kişi tarafından sunulan (bu durumda başvurunun noterce veya davet eden özel kişinin ikamet ettiği yerin yerleşim makamı başkanlığınca veya köy / kasaba belediye meclis başkanlığınca tasdikli olması gerekmektedir) kalış süresinin uzatımına ilişkin yabancıya veya vatansıza ait yazılı başvuru;
3.         Yabancının veya vatansızın pasaportu ve göç kartı (bulunması halinde);
4.         Ebatları 3,5 x 4,5 cm olan 2 adet fotoğraf;
5.         Kalış süresinin uzatımına ilişkin harcın ödendiğine dair banka dekontu;
6.         Vatandaşlık, göç ve özel kişi kayıt makamının sağlayabileceği hizmetlerin bedelinin ödendiğine dair banka dekontu.
Gerektiğinde OVIR görevlisinin, Ukrayna’da kalışın devamı için dayanakların bulunmasını ve buna engellerin bulunmamasına ilişkin ek belge talep etme yetkisi bulunmaktadır:
(a)       Aksi uluslararası sözleşmelerce düzenlenmedikçe Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun 17 Eylül 1997 tarih ve 1021 sayılı “Ukrayna’da geçici olarak bulunan yabancı uyruklulara sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesine ilişkin” kararnamesinin hükümlerince öngörülen acil sağlık yardım sigorta poliçesi;
(b)       Yabancı uyruklunun veya vatansızın Ukrayna’da kalışı ile ilgili masrafların karşılanması için yeterince parasının ve davet edenin başvurusunda beyan edilen garantiler.
İlgili kararın alınması sırasında, uzatılan kalış süresinin bitiş tarihi, pasaport temdit süresini en fazla 1 ay aşabilir.
Genelgenin 14.4. maddesi çerçevesinde, “B” tipi vize amacına bağlı olarak kalış süresi uzatımının dayanağı, ortak işletmelerin, yabancı şirketlerin Ukrayna’daki temsilciliklerinin veya yabancının ya da vatansızın kurucusu bulunduğu Ukrayna şirketinin başvurusudur.
Yabancı uyruklunun ve vatansızın kalış süresi, başvuruda belirtilen hususların geçerlilik süresince uzatılabilir ancak, bu uzatma, Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun Ukrayna’ya girişi teminen vize itasının yeni düzenin uygulanmasına ilişkin 20.02.1999 tarih ve 227 sayılı kararnamesi ile onaylanan “Ukrayna’ya Girişi Teminen Vize İtası Kuralları”nın 11. maddesince düzenlenen vize tipinin süresini geçmeyecektir. Kalış süresinin belirtilen sürelerden daha fazla uzatılması  genelgenin 14.1. ve 14.2. maddelerinde kayıtlı makamlar tarafından değerlendirilir.
Çalışma izinlerinin düzenlenmesi ve verilmesi, Ukrayna Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı veya vekaleten Kırım Özerk Cumhuriyeti’nde, Bölgelerde, Kiev ve Sevastopol şehirlerindeki İş ve İşçi Bulma Kurumları tarafından gerekli belgelerle yapılan başvuruyu izleyen 10 iş günü içinde gerçekleştirilir. Bu husus Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun “Yabancı ve Vatansızların Çalışma İzinlerinin Verilmesi Düzeninin Onaylanmasına İlişkin” 1 Kasım 1999 tarih ve 2028 sayılı kararnamesiyle düzenlenir. Kararnamenin 3. maddesine göre, istihdam amacıyla bir yabancıyı davet eden işverenler, mevzuat tarafından öngörülen hak ve yükümlülükleri açıklamak, bu kişilerin kaydını yapmak ve bu kişilerin Ukrayna’da kalışları teminen belgelerin  zamanında düzenlemek sorumluluğunu taşırlar.
Ukrayna mevzuatı ve uluslararası sözleşmeler tarafından öngörülen durumlarda, Ukrayna’da devamlı olarak ikamet etmekte olan yabancılar çalışma izninden muaftırlar.
Ukrayna’da geçici ikamet tezkeresi konusunda yasal düzenleme yapılması gerekmektedir (halihazırda söz konusu belgeler bir genelge uyarınca düzenlenmektedir). Bu amaçla Ukrayna İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan Bakanlar Kurulu kararname taslağı onay için ilgili makamlara iletilmiştir.
Ukrayna Dış Ticaret Kanunu’nun 5. maddesi gereğince, Ukrayna Ekonomi Bakanlığı tarafından yayınlanan “Yabancı Şirket Temsilciliklerinin Kaydına Dair Yönetmelik”in 16. maddesinde, temsilciliklerde görevli yabancılara Bakanlık tarafından Ukrayna genelinde geçerli bulunan hizmet kartları düzenlenmesi öngörülmüştür. Ukrayna Ekonomi Bakanlığı’nda kayıtlı yabancı şirket temsilcilikleri görevlilerine hizmet kartlarının düzenleme şekli, 15.06.2007 tarih ve 179 sayılı kararname ile onaylanmıştır (Ukrayna Adalet Bakanlığı’nca 25.06.2007 tarih ve 731/13998 sayıyla kaydedilmiştir).
Yabancı din görevlileri, okutmanlar, iki yıldan kısa süredir Ukrayna vatandaşıyla evli yabancı uyruklular için de, Ukrayna’da ikamet eden veya geçici olarak bulunan yabancılara uygulanan kural ve düzenlemeler geçerlidir.